Actueel

Actueel

april 2015

Reactie op uitzending Brandpunt ‘De strijd tegen sluipsuikers’

Lees meer

Op dinsdag 31 maart 2015 verscheen een reportage op de KRO-NCRV van Brandpunt ‘De strijd tegen sluipsuikers’. Brandpunt presenteerde de volgende onjuistheden:

Appels met peren vergelijken

Brandpunt stelt dat we maximaal ‘6 suikerklontjes’ mogen eten, maar er 25 eten. Dit gekozen ‘maximum’ aan suiker refereert niet naar het sterke advies van de WHO (hoeveelheid vrije suikers in de vorm van 12 suikerklontjes), maar naar het conditionele advies (de hoeveelheid vrije suikers in de vorm van 6 suikerklontjes). Voor dit conditionele advies is heel weinig bewijs. De grens is gesteld in vrije suikers en zou dus ook vergeleken moeten worden met de inname van vrije suikers. Echter, in de uitzending worden de 6 suikerklontjes van de WHO vergelijken met heel onnauwkeurige data van Euromonitor (25 suikerklontjes). De meest nauwkeurige gegevens die we in Nederland hebben geven aan dat de gemiddelde inname van vrije suikers in Nederland 74 gram per dag is (gewicht van 19 suikerklontjes).

Van nature aanwezige suikers ten onrechte gepresenteerd als toegevoegd

Op de etiketten van voedingsmiddelen wordt er aangegeven hoeveel suikers er in totaal in het product zitten. Dit zijn dus zowel de van nature aanwezige suikers als de suikers die toegevoegd zijn aan het product. Brandpunt presenteert ook de van nature aanwezige suikers in een product als suikerklontjes. Hierdoor lijkt het alsof ook de van nature aanwezige suikers door de industrie in de producten zijn gestopt. Om een voorbeeld te noemen: in tomatenketchup zitten ook een hoop van nature aanwezige suikers uit tomaten.

Benamingen van suiker op verpakkingen is wettelijk bepaald

De benaming van de verschillende suikers op verpakkingen van producten, zoals dextrose, glucose-fructosestroop, suiker, etc. is wettelijk bepaald. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om suiker in de ingrediëntendeclaratie te zetten, wanneer er dextrose in zit. Suiker en dextrose zijn beide wel vormen van suikers, maar het zijn verschillende ingrediënten. De ingrediënten moeten dan ook met hun specifieke naam worden vermeld. De reden van de verschillende benamingen van suikers op etiketten van verpakte producten is dus niet om ‘suiker op etiketten onder schuilnamen te verdoezelen’ zoals beweerd wordt in de uitzending, maar simpelweg omdat fabrikanten zich aan de wet moeten houden. Uiteindelijk komen alle suikers opgeteld in het product in de voedingswaardedeclaratie alsnog terug als ‘totaal suikers’.

Suiker is niet verslavend

Brandpunt kiest helaas iemand voor de uitzending die van mening is dat suiker wel verslavend is. Echter, het gros van de wetenschappers zijn het er over eens dat suiker niet verslavend is.

Suiker als dé grote boosdoener voor chronische ziekten en overgewicht

Door de grote hoeveelheden suikers in ons voedsel zouden we steeds meer risico lopen op het krijgen van ziektes. Suikers leveren inderdaad calorieën en maken eten smakelijk. Indirect kunnen ze bijdragen aan het ontstaan van overgewicht en obesitas. Maar in het WHO rapport is te lezen dat dit komt door de calorieën in suiker en niet door een specifiek dikmakend effect van suiker ten opzichte van bijvoorbeeld koolhydraten uit rijst of aardappelen. Mensen met overgewicht of obesitas lopen een verhoogd risico op het ontstaan van diabetes type 2, hart- en vaatziekten en enkele andere ziekten. Overgewicht of obesitas wordt veroorzaakt door een te hoge inname van energie, en niet specifiek van suiker. Een heel belangrijk punt dat niet genoemd is in Brandpunt, is dat inname van suikers, met uitzondering van tandcariës, geen directe risicofactor is voor het ontstaan van chronische ziekten.

Een uitgebreide uitleg met referenties over de uitzending van Brandpunt vindt u hier

maart 2015

Nieuwe WHO-richtlijnen over de inname van vrije suikers

Lees meer

Op woensdag 4 maart 2015 zijn de definitieve richtlijnen over de inname van vrije suikers voor volwassenen en kinderen door de World Health Organization (WHO) gepubliceerd. Het conceptrapport van deze richtlijnen verscheen eerder al in maart 2014. Bij het opstellen van de richtlijnen is in eerste instantie zowel gekeken naar tandcariës als lichaamsgewicht. De uiteindelijke richtlijn van 10% en 5% is alleen gebaseerd op het voorkomen van tandcaries.

Volgens de WHO zou men minder dan 10% van de dagelijkse energie-inname uit ‘vrije suikers’ moeten halen. Dit is een sterke aanbeveling. Daarnaast is er het extra (conditionele) advies om de inname terug te brengen naar minder dan 5%. Beide richtlijnen zijn gebaseerd op het voorkomen van tandcariës en niet op het voorkomen van overgewicht. Ook geeft de WHO het advies om gedurende de hele levenscyclus de inname van vrije suikers te verminderen (sterke aanbeveling).

Voor iemand die 2000 kcal per dag binnenkrijgt betekent 5 energieprocent dat er maar 100 kcal beschikbaar is voor vrije suikers. Dat wil zeggen 25 gram. Eén glas sinaasappelsap levert al 18 gram van nature aanwezige vrije suikers. In een Westerse samenleving als Nederland is deze norm zeer moeilijk te realiseren.

Vrije suikers
Vrije suikers zijn door fabrikant en consument aan producten toegevoegde suikers en de van nature aanwezige suikers in honing, siroop, vruchtensap en vruchtenconcentraat. De van nature aanwezige suikers in fruit, groente en zuivelproducten vallen hier niet onder.

Wetenschappelijke basis
Voor de aanbeveling om vrije suikers verder terug te dringen tot minder dan 5 energieprocent zijn drie Japanse studies naar tandcariës uit de jaren vijftig/zestig gebruikt. De WHO vindt dat zelf een zwakke wetenschappelijke onderbouwing.

Voor meer informatie, zie:
> Persbericht Kenniscentrum suiker & voeding
> WHO-nieuwsflits

februari 2015

Achtergronddocument ‘dranken met toegevoegd suiker’ van de nieuwe Richtlijnen goede voeding 2015 open voor commentaar

Lees meer

Op 11 februari werd het achtergronddocument ‘dranken met toegevoegd suiker’ door de Nederlandse Gezondheidsraad uitgebracht voor commentaar. In totaal zijn ongeveer 25 achtergronddocumenten voor de Richtlijnen goede voeding 2015 opgesteld door de Gezondheidsraad. Ze gaan in op het verband tussen nutriënten, voedingsmiddelen en voedingspatronen en de kans op veelvoorkomende chronische ziekten. De bevindingen uit de achtergronddocumenten worden uiteindelijk geïntegreerd tot de definitieve Richtlijnen goede voeding 2015.

Elke maand vanaf januari 2015 worden vijf achtergronddocumenten een maand lang openbaar beschikbaar gesteld voor commentaar. Afgelopen week is onder andere het achtergronddocument ‘dranken met toegevoegd suiker’ uitgebracht. De Gezondheidsraad vond grote bewijskracht voor de relatie tussen het dagelijks gebruik van ongeveer één liter suikerhoudende dranken, bovenop het gebruikelijke voedingspatroon, en verhoging van het lichaamsgewicht bij volwassenen. Ook was de bewijskracht groot voor een verhoogd risico van 20% op diabetes mellitus type 2 bij dagelijks gebruik van circa 330 ml dranken met toegevoegd suiker. Het verband tussen het gebruik van suikerhoudende dranken en het risico op darmkanker is onwaarschijnlijk. Tot 11 maart 2015 is er nog de gelegenheid commentaar te leveren op het achtergronddocument ‘dranken met toegevoegd suiker’. 

oktober 2014

Reactie op recente Israëlische studie naar verband tussen kunstmatige zoetstoffen en diabetes type 2

Lees meer

Israëlische onderzoekers beweren dat kunstmatige zoetstoffen een grotere kans geven op diabetes type 2 bij mensen. Dit blijkt uit hun onderzoek, waar ze muizen de zoetstoffen sacharine, sucralose en aspartaam gaven. Na 11 weken constateerden de onderzoekers hogere bloedsuikerspiegels (voorbode van diabetes type 2) bij de muizen, ondanks het feit dat de kunstmatige zoetstoffen geen calorieën bevatten. De onderzoekers verklaarden dit door een veranderde samenstelling van de darmbacteriën door de drie zoetstoffen.

Verder werden 7 mensen onderzocht die een week lang de maximale toegestane hoeveelheid sacharine consumeerden. De onderzoekers vonden aan het eind van de week dat 4 van de 7 proefpersonen hogere bloedsuikerspiegels hadden. Ze schreven dit effect wederom toe aan een verandering in de darmflora, vergelijkbaar met die in muizen.

Veel kritiek

Verschillende wetenschappers hebben kritiek geuit op deze studie. De voornaamste argumenten tegen de studie waren de volgende:

- Het grootste deel van het onderzoek is uitgevoerd in muizen. Onderzoeksresultaten in muizen mogen niet zomaar vertaald worden naar mensen.

- Het onderzoek bij mensen is uitgevoerd met slechts 7 proefpersonen. Dit aantal is zeer laag om wetenschappelijke uitspraken te doen.

- De dosering van de zoetstoffen in de studie was onrealistisch hoog: gelijk aan zo’n 30 glazen light frisdank per dag.

Consensus

Uit een hoop andere goed opgezette studies in mensen blijkt dat kunstmatige zoetstoffen geen negatief effect hebben op de gezondheid. De meeste wetenschappers zijn het er dus over eens dat er geen verband is tussen kunstmatige zoetstoffen en diabetes type 2.

oktober 2014

Wageningen University presenteert cijfers over inname van toegevoegde suikers in Nederland.

Lees meer

Onlangs publiceerde Wageningen University een rapport met daarin gegevens over de inname van toegevoegde suikers. Hieruit blijkt dat Nederlanders gemiddeld 12 procent van hun energie uit toegevoegde suikers halen. Per dag is dit gemiddeld 71 gram. Jaarlijks gaat het om 26 kg per persoon. Daarnaast constateren de Wageningse onderzoekers dat de inname van toegevoegde suikers de afgelopen 15 jaar ongeveer gelijk is gebleven.

De onderzoekers baseerden deze uitspraken op de voedselconsumptiegegevens van 3817 personen van 7 tot en met 69 jaar uit de Voedselconsumptiepeiling (VCP) 2007-2010 van het RIVM. De VCP wordt periodiek uitgevoerd om de voedselconsumptie en voedingstoestand van de Nederlandse bevolking in kaart te brengen. Het bleek dat kinderen (7-18 jaar) meer toegevoegde suikers innemen dan volwassenen (19-69 jaar), jongens (87-100 g/d) meer dan meisjes (75-90 g/d) en mannen (53-74 g/d) meer dan vrouwen (42-57 g/d). Toegevoegde suikers werden in het onderzoek gedefinieerd als alle suikers die door de consument of fabrikant worden toegevoegd aan de voeding (alle ongeraffineerde suiker, witte en bruine suiker, honing, siroop en stroop). Van nature aanwezige suikers in onbewerkte producten en in sappen, fruitconcentraten en brood, en lactose in zuivelproducten, vallen hier niet onder. Belangrijke bronnen voor toegevoegde suikers onder alle leeftijdscategorieën zijn frisdranken, zuivelproducten, cake, koek en chocolade. Daarnaast levert suiker/honing/jam bij volwassenen een belangrijke bijdrage aan toegevoegde suikers, bij kinderen is dat snoepgoed.

Richtlijn inname toegevoegde suikers

De Nederlandse Gezondheidsraad, een onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan, stelt in de Richtlijnen goede voeding 2006 dat er in het kader van preventie van overgewicht onvoldoende bewijs is om een bovengrens voor het gebruik van (toegevoegde suikers) vast te stellen. Wel geeft de raad aan dat indien er sprake is van ongewenste gewichtstoename of overgewicht, een beperking geldt voor het gebruik van producten met een hoog gehalte aan toegevoegde suikers en dranken die suikers bevatten. 

april 2014

Wereldgezondheidsorganisatie wil richtlijn voor suikers met de helft verlagen.

Lees meer

Onlangs heeft de Wereldgezond- heidsorganisatie (WHO) voorgesteld om de richtlijn van de suikerinname met de helft te verlagen. Deze voorlopige richtlijn voor suikers werd in maart 2014 gepubliceerd.

In de huidige richtlijn van de WHO wordt aangeraden niet meer dan 10 procent van de dagelijkse energie-inname uit vrije suikers te halen. Als het nieuwe voorstel van de WHO definitief wordt, dan is dit nog maar 5 procent. De suikers van nature aanwezig in groente, fruit en zuivel worden hierbij niet meegerekend. In de praktijk zou dit voor een volwassen persoon met gezond gewicht een inname van niet meer dan 25 gram suikers per dag betekenen. Ter vergelijking, een glas sinaasappelsap (200 ml) bevat 18 gram suikers en is al ruim twee derde van de voorlopige aanbeveling van de WHO.

​​Vrije suikers zijn de suikers toegevoegd aan voedingsmiddelen door de fabrikant, bereider of consument en de suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen, fruitsappen- en concentraten.

Veel commentaar

Omdat de richtlijn nog niet definitief is, was er de mogelijkheid commentaar te leveren op het voorstel. Kenniscentrum suiker & voeding, maar ook andere organisaties als de World Sugar Research Organisation (WSRO), de organisatie voor Europese suikerproducten (CEFS), het Voedingscentrum en de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) hebben hun reactie gegeven op het voorstel. Het voornaamste argument tegen beide aanbevelingen is dat het wetenschappelijke bewijs waarop deze adviezen zich berusten van onvoldoende kwaliteit is.

Standpunt Kenniscentrum 
suiker & voeding

Kenniscentrum suiker & voeding vindt de bewijslast in het voorstel erg zwak en ondersteunt deze daarom niet. Wel verwelkomen we de inspanningen van de WHO ter bevordering van de volksgezondheid en zijn we van mening dat overconsumptie van suiker niet wenselijk is. Een teveel aan calorieën, of deze nu komen van koolhydraten (waaronder suiker), vetten of eiwitten, dragen bij aan het ontstaan van overgewicht.

Voor de volledige reactie van Kenniscentrum suiker & voeding, zie:
www.kenniscentrumsuiker.nl