Latest news

Latest news

July 2021

EFSA publiceert CONCEPT wetenschappelijke opinie voor inname suikers

Read more

Op 22 juli 2021 publiceerde de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) een CONCEPT wetenschappelijke opinie over de Maximaal Toelaatbare Inname* van suikers.

Op basis van de beschikbare data kon EFSA in dit conceptrapport niet komen met een onderbouwde maximale of veilige waarde voor de inname van totale, toegevoegde of vrije suikers.

Tot en met 30 september 2021 is er een publieke consultatie en is er de mogelijkheid om te reageren op het conceptrapport. Het definitieve rapport wordt eind 2021 verwacht.

Voor de volledige reactie van Kenniscentrum suiker & voeding, zie hier

May 2021

"Nationale Suiker Challenge 2021" van het Diabetes Fonds

Read more

Vanaf 7 juni 2021 begint het Diabetes Fonds weer met de Nationale Suiker Challenge. Hierbij nodigen ze mensen uit om mee te doen met the challenge om 7 dagen lang geen vrije suikers te eten en drinken. Vrije suikers zijn alle suikers die toegevoegd zijn door de producent of consument alsook suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen, vruchtensappen en vruchtenconcentraat.

Wij onderschrijven de noodzaak om overgewicht en diabetes in Nederland terug te dringen. Daar hoort een verminderde calorie-inname, waaronder die uit suikers, bij. We zien echter dat er veel verwarring over suiker bestaat. Om die reden zetten wij een aantal feiten op een rij. Deze zijn gebaseerd op de wetenschappelijke consensus.

De totale suikerinname in Nederland daalt, het aantal mensen met overgewicht is in dezelfde periode fors gestegen.

De eerste Voedselconsumptiepeiling (VCP) liet zien dat Nederlanders in totaal gemiddeld 128 gram suikers per dag aten in 1987, in de periode 2012-2016 (laatste VCP) was dit 110 gram per dag, aldus het RIVM1. Dit zijn alle suikers samen: toegevoegde én de van nature aanwezige. In diezelfde periode is het aantal mensen met overgewicht fors gestegen. In 1981 had 33% van de Nederlandse bevolking overgewicht, in 2020 was dit 50%, aldus het CBS2.

Hoeveel ‘vrije suikers’ eten we nu eigenlijk?

Van de 110 gram totale suikers die Nederlanders gemiddeld eten volgens de VCP 2012-2016, komt 68 gram uit vrije suikers. Dat is 12,8% van de totale dagelijkse energie-inname (en%)1. De rest van de suikers komt van nature aanwezige suikers uit fruit, groente en zuivelproducten, met uitzondering van de suikers die van nature aanwezig zijn honing, siropen, vruchtensappen en vruchtenconcentraat.

Wat zijn precies de richtlijnen?

Het Diabetes Fonds beweert in haar communicatie over suiker dat we in Nederland te veel suiker eten. Hierbij worden steeds de kwantitatieve aanbevelingen (<10 energieprocent vrije suikers) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aangehaald. Volgens de aanbeveling van de WHO mag een volwassen vrouw per dag 50 gram (12,5 suikerklontjes) aan vrije suikers binnenkrijgen, een volwassen man mag iets meer, namelijk 60 gram (15 suikerklontjes).

Echter, de kwantitatieve richtlijnen zijn gebaseerd op het verband tussen suikers en tandcariës, niet op het verband tussen suikers en overgewicht. Bovendien is in het WHO-rapport te lezen dat de kwantitatieve richtlijn van <10 energieprocent vrije suikers gebaseerd is op matig bewijs. In Nederland hebben we geen grenswaarden voor de hoeveelheid suiker in de voeding. Voedingsadviezen zijn in Nederland gebaseerd op de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad3. Zij adviseren alleen om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken.

Suiker is geen specifieke risicofactor voor het ontwikkelen van diabetes

De focus op suiker in relatie met diabetes type 2 is een nogal grove versimpeling van het probleem. Diabetes type 2 wordt niet veroorzaakt door suiker per se. Wel kan het gebruik van veel suiker (net als de andere energieleverende voedingsstoffen) bijdragen aan overgewicht, een belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van diabetes type 2. Daarnaast leidt consumptie van vloeibare suikers (frisdrank en vruchtensap) gemakkelijk tot overconsumptie (ze verzadigen namelijk minder dan vaste suikers of andere vaste calorieën), hetgeen overgewicht veroorzaakt. Om die reden adviseert de Gezondheidsraad om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken3,4.

Minder suiker betekent niet altijd minder calorieën

Suiker is een bulkvormer in vaste producten5. Haal je suiker eruit, dan zal er dus iets anders voor in de plaats moeten komen. In vaste voedingsmiddelen wordt suiker echter vaak vervangen door zetmeel of vet. Suiker bevat, net als alle andere koolhydraten, 4 kcal per gram. Vetten bevatten 9 kcal per gram.

Bronnen

  1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (2018). Voedselconsumptiepeiling 2012-2016. wateetnederland.nl
  2. Centraal Bureau voor de Statistiek. Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf 1981 (2019).
  3. De Gezondheidsraad. Richtlijnen Goede Voeding. Den Haag (2015).
  4. De Gezondheidsraad. Dranken met toegevoegd suiker – Achtergronddocument. (2015).
  5. Clemens, R.A. et al. Functionality of Sugars in Foods and Health. Rev. Food Sci. Food Saf. 15, 433–470 (2016).

 

May 2021

RIVM rapport: Geschatte effect van het Akkoord Verbetering Productsamenstelling op de dagelijkse suikerinname in Nederland

Read more

De voedingsindustrie heeft met het ministerie van VWS afspraken gemaakt om voedsel gezonder te maken; het Akkoord Verbetering Productsamenstelling (AVP). Hierin is onder andere afgesproken dat producten minder zout, verzadigd vet en calorieën (suiker en vet) zullen bevatten. Het RIVM heeft een rapport gepubliceerd over het geschatte effect van het AVP op de dagelijkse zout- en suikerinname in Nederland1.

Uit dit rapport blijkt dat met de afspraken is bereikt dat volwassen gemiddeld per dag 7,5 gram minder suiker kunnen binnenkrijgen. Voor suiker is vooral vooruitgang geboekt bij frisdranken en, in mindere mate, bij melkproducten.

In het RIVM rapport wordt gemeld dat een volwassen Nederlander elke dag gemiddeld 114 gram suiker binnen krijgt via voeding. Het gaat hierbij om van nature aanwezige suikers (zoals in fruit, groente en lactose in zuivelproducten) plus toegevoegde suikers (zoals in frisdrank, koek, snoep en jam).

Deze cijfers zijn gebaseerd op de voedselconsumptiecijfers uit 2007-2010. Volgens de laatste voedselconsumptiecijfers (2012-2016) krijgt een volwassen Nederlander elke dag gemiddeld 108 gram suiker (van nature aanwezig + toegevoegd) binnen2.

In de media wordt veel aandacht besteed aan dit rapport. Helaas worden bij diverse media berichten feitelijke onjuistheden benoemd. Allereerst wordt er geschreven dat “geadviseerd wordt zo weinig mogelijk toegevoegde suikers te eten”. Dit is incorrect. In de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad is er geen advies over de inname van toegevoegde suikers. De Gezondheidsraad adviseert alleen om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken3.

Daarnaast wordt er gesuggereerd dat volwassen Nederlanders gemiddeld 114 gram toegevoegde suikers consumeren. Dit is incorrect. De gemiddelde inname van toegevoegde suikers is 60 gram per dag4.

Verder wordt gesuggereerd dat “verborgen suikers” verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de totale suikers inname. In werkelijkheid dragen “verborgen suikers” nauwelijks bij aan de totale energie-inname. Per dag is dit gemiddeld 4,1 gram suikers. Dat is de hoeveelheid van één suikerklontje5. Deze suikers zijn vaak toegevoegd om functionele redenen, bijvoorbeeld: om kruiden en specerijen goed te verdelen; als voedingsstof voor gistcellen; of om de houdbaarheid van een product te verlengen4.

Een gezondere productsamenstelling is één van de manieren om gezonder te eten. Daarnaast zijn ook gezonde keuzes maken belangrijk.

Mensen met overgewicht doen er goed aan hun energie-inname te verminderen. Kleinere porties en minder calorieën is daarbij belangrijk. Dit houdt dus ook in minder calorieën uit suikers.

Bronnen:

1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2021). Het geschatte effect van het Akkoord Verbetering Productsamenstelling op de dagelijkse zout- en suikerinname in Nederland. https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2020-0173.pdf

2. https://wateetnederland.nl/resultaten/energie-en-macronutrienten/inname/koolhydraten

3. Gezondheidsraad. (2015). Richtlijnen goede voeding 2015. Gezondheidsraad. https://www.gezondheidsraad.nl/binaries/gezondheidsraad/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015/201524_Richtlijnen+goede+voeding+2015.pdf

4. https://www.kenniscentrumsuiker.nl/images/Publicaties/Position-paper-Consumptie-van-suikers-260619-ONLINE.pdf

5. https://www.kenniscentrumsuiker.nl/images/Publicaties/Factsheet-verborgen-suikers-rgb-2016.pdf

April 2021

Artikel: Minder suikers in voeding moet, ze bedreigen de volksgezondheid

Read more

Op 14 april publiceerde de NRC een artikel waarin Prof. dr. Martijn Brouwers pleit voor een suikertaks. Om het verhaal te onderbouwen worden enkele redenen gegeven waarom de suikertaks ingevoerd zou moeten worden. Maar in hoeverre worden deze redenen onderbouwd door de wetenschappelijke studies?

Allereerst noemt Brouwers een hoge consumptie van (ultra)bewerkt voedsel en frisdranken waar suikers aan zijn toegevoegd als een belangrijke oorzaak van de huidige obesitas-pandemie. Hierbij geeft hij aan dat suiker niet alleen een bron is van extra calorieën, maar dat er steeds meer aanwijzingen zijn dat fructose extra nadelige gezondheidseffecten heeft. Overgewicht ontstaat inderdaad wanneer er langdurig meer calorieën worden geconsumeerd dan er door het lichaam gebruikt worden. Hierbij maakt het echter niet uit of de calorieën afkomstig zijn van koolhydraten (waaronder suikers), vetten of eiwitten. Dat fructose extra nadelige gezondheidseffecten heeft kan op basis van huidige studies niet geconcludeerd worden. Deze conclusie werd recentelijk nog getrokken in een review uit 20211.  

Daarnaast wordt een recente Engelse studie naar voren gebracht waarin men zag dat de suikertaks leidde tot een daling in de verkoop van frisdranken. Hoewel deze trend in meer landen te zien was, is er tot op heden niet aangetoond dat de invoering van een suikertaks daadwerkelijk leidt tot een lagere prevalentie van overgewicht2. Wat een gegeven is, is dat het aantal mensen met overgewicht al jaren aan het stijgen is terwijl de consumptie van suikers en suikerhoudende dranken in Nederland niet stijgt, maar zelfs licht daalt3. Uit onderzoek van het RIVM blijkt daarnaast dat binnen de categorieën ongezonde voeding “te veel suikerhoudende dranken” het minst bijdraagt aan ziekte- en sterftelast. Het eten van te weinig volkoren producten, fruit en groente dragen veruit het meeste bij aan de ziekte- en sterftelast in Nederland4. Een ander gegeven is dat een verlaging van suikers in producten niet altijd leidt tot een verlaging van calorieën. Wanneer je de suiker in een product 1 op 1 vervangt door bijvoorbeeld vetten, stijgt het aantal calorieën juist. In de strijd tegen overgewicht zal zo’n product met minder suikers niet helpen.

Dat overgewicht een groot probleem is, kan niet worden ontkend. Echter, een te eenzijdige focus op suikers zal dit probleem niet oplossen. De focus zou moeten liggen op goede voorlichting, een gevarieerd voedingsaanbod en begeleiding door gezondheidsprofessionals om mensen die moeite hebben om de juiste balans te vinden te helpen bij een gezonde leefstijl.

Bronnen:

1 Roeb E, Weiskirchen R. Fructose and non-alcoholic steatohepatitis. Frontiers in Pharmacology. 2021;12:47.

2 Pfinder M, Heise TL, Boon MH, Pega F, Fenton C, Griebler U, et al. Taxation of unprocessed sugar or sugar‐added foods for reducing their consumption and preventing obesity or other adverse health outcomes. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2020(4).

3 Kenniscentrum suiker & voeding. Consumptie van suikers in Nederland; Wat is de inname van suikers door de Nederlandse bevolking en is deze de afgelopen jaren veranderd? 
http://bit.ly/Consumptievansuikers

4 RIVM. Integratie Maten voor de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2018 - Resultaten en methodologie. 2018.

April 2021

Onderzoek: Suiker niet goed voor hersenen van kind

Read more

Op 13 april publiceerde de Telegraaf een artikel over een studie die onderzocht of de inname van suikers in het vroege leven een negatieve invloed heeft op de geheugenfunctie via het darmmicrobioom. Dit onderzoek is uitgevoerd op ratten. Uit dit onderzoek concludeerde de Telegraaf dat suiker niet goed is voor de ontwikkeling van de hersenen van het kind.
Klopt deze conclusie wel?

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat suiker het geheugen bij kinderen aantast1. Baby’s hebben juist de suikers in moedermelk nodig voor het functioneren en ontwikkelen van de hersenen. De conclusie die in het artikel van de Telegraaf genoemd wordt, is voorbarig en onjuist. Zoals in het Telegraaf artikel uiteindelijk benoemd wordt, gaat het hier om een studie bij ratten. Gevonden resultaten bij ratten gelden niet zomaar voor mensen. Dit werd recentelijk nog aangetoond in een grote systematische review2. De auteurs van het oorspronkelijke artikel claimen niet dat de gevonden resultaten direct vertaald kunnen worden naar de mens. Door de titel van het artikel in de Telegraaf, de tekst in de inleiding en de plaats waar wordt benoemd dat het om een dierenstudie gaat (i.e. pas als er langs een groot plaatje wordt gescrold), wordt de lezer misleid.

Koolhydraten (dus ook suiker) worden in het lichaam omgezet in glucose en zijn een essentiële brandstof voor onze hersenen. EFSA schat dat iedereen vanaf 1 jaar en ouder 130 gram glucose per dag voor de hersenen nodig heeft3. Daarnaast hebben baby’s moedermelk nodig, dat voor ongeveer 7% uit lactose (melksuiker) bestaat, voor een optimale ontwikkeling. Onderzoek bij mensen suggereert ook dat glucose een positief effect heeft op cognitieve processen zoals het geheugen en aandacht op de korte termijn. Ook fructose lijkt een positief effect te hebben op probleemoplossend vermogen bij mensen4-8. Een recente meta-analyse concludeerde ook dat glucose een matig gunstig effect heeft op de hersenfunctie, vooral op het herkenningsgeheugen en de concentratie1.

 

Bronnen:

1. García, C. R., Piernas, C., Martínez-Rodríguez, A., & Hernández-Morante, J. J. (2021). Effect of glucose and sucrose on cognition in healthy humans: a systematic review and meta-analysis of interventional studies. Nutrition Reviews, 79(2), 171-187.

2. Leenaars CH, Kouwenaar C, Stafleu FR, Bleich A, Ritskes-Hoitinga M, De Vries RB, et al. Animal to human translation: a systematic scoping review of reported concordance rates. Journal of translational medicine. 2019;17(1):1-22.

3. European Food Safety Authority. (2015). Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to glycaemic carbohydrates and contribution to normal cognitive function. EFSA journal, 13(2): 4027.

4. Smith, M.A., Riby, L.M., Eekelen, J.A. (2011). Glucose enhancement of human memory: a comprehensive research review of the glucose memory facilitation effect. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 35(3): 770-783.

5. Markus, C.R. (2007). Effects of carbohydrates on brain tryptophan availability and stress performance. Biological Psychology, 76(1-2): 83-90.

6. Boyle, N.B., Lawton, C.L., Dye, L. (2018). The effects of carbohydrates, in isolation and combined with caffeine, on cognitive performance and mood – current evidence and future directions. Nutrients. Nutrients, 10(2): 192-239.

7. Mourao, D., Bressan, J., Campbell, W. & Mattes, R. (2007). Effects of food form on appetite and energy intake in lean and obese young adults. International Journal of Obesity, 31: 1688-1695.

8. Martens, M., Lemmens, S., Born, J. & Westerterp-Plantenga, M. (2011). A solid high-protein meal evokes stronger hunger suppression than a liquefied high-protein meal. Obesity, 19: 522–527.

October 2020

Kristalsuiker onterecht aangewezen als veroorzaker van rimpels

Read more

Er is geen wetenschappelijk bewijs waaruit blijkt dat de consumptie van suiker rimpels veroorzaakt. Een TV-reclame van Parfumerie Douglas waarin suiker wordt neergezet als dé oorzaak van huidveroudering mag niet meer worden uitgezonden. Dat heeft het College van Beroep van de Reclame Code Commissie bepaald.

Geen bewijs voor relatie suiker en rimpels

Volgens Kenniscentrum suiker & voeding bestaat er geen wetenschappelijk bewijs waaruit blijkt dat het eten van suiker rimpels veroorzaakt. Het kenniscentrum heeft hierover een klacht ingediend bij de Stichting Reclame Code (SRC) omdat de Douglas-reclame onjuiste en ongenuanceerde informatie over suiker bevat. Hiermee wordt bij consumenten een fout beeld over suiker neergezet. De SRC heeft het kenniscentrum al op 9 juni jl. in het gelijk gesteld, maar Parfumerie Douglas ging daarna in hoger beroep. Het College van Beroep van de SRC stelt KSV nu ook in hoger beroep in het gelijk. Kristalsuiker wordt ten onrechte als veroorzaker van rimpels aangewezen. Dat is misleidend.

Kenniscentrum blij met definitieve uitspraak

Kenniscentrum suiker & voeding is blij met de uitspraak van de Stichting Reclame Code. De informatie die KSV verspreidt is gebaseerd op gedegen wetenschappelijk onderzoek en de adviezen van onafhankelijke adviesorganen zoals de Gezondheidraad. KSV komt op tegen onjuiste informatie over suiker die consumenten misleidt.

De Stichting Reclame Code en in beroep het College van Beroep oordeelt of reclames voldoen aan de regels voor verantwoorde reclame volgens de Nederlandse Reclame Code. Lees hier de volledige uitspraak.
August 2020

Campagnestuk foodwatch: suggestief en tendentieus

Read more


Op dinsdag 19 augustus 2020 verscheen het campagnestuk ‘Big Sugar’ in Nederland – de versmelting tussen wetenschappers en de suikerindustrie van foodwatch. Volgens foodwatch gebruikt de suikerindustrie de wetenschap om suiker in een positief daglicht te stellen. Het stuk heeft duidelijk tot doel om de suikersector buitenspel te zetten in de discussies over suiker. Want dan krijgt foodwatch zelf wellicht meer invloed in het maatschappelijk debat. Dat mag de club willen. Maar wordt het debat dan beter?

Foodwatch vindt eigenlijk alle uitingen van wetenschappers, die niet tegen de belangen van de industrie zijn, verwerpelijk. “Onafhankelijk onderzoek” naar suiker is volgens hen alleen onderzoek dat negatief is over suiker. Dat is dus niet serieus te nemen.

Het stuk staat vol met uit z’n verband gehaalde citaten. Nuances en kritische kanttekeningen zijn weggelaten. Het verhaal is daardoor suggestief en tendentieus. Ons eerder gegeven schriftelijke en mondelinge weerwoord staat er ook niet in. Niet verbazend, want bij foodwatch werken ‘campaigners / activisten’, die de voedingsmiddelenindustrie bestrijden, en die zelf aangeven dat suiker hun ‘vijand’ is en geen enkel commercieel bedrijf lijken te vertrouwen. Hier volgen vier voorbeelden van de vele dubieuze stellingnames uit het campagnestuk.

Over suiker en energieverbranding

Foodwatch schrijft op pagina 24:

Wetenschapper 3 trekt in een infokick in twijfel dat suiker een dikmaker is: “Suiker heeft de naam een dikmaker te zijn, maar dat is niet helemaal terecht. Het maakt niet uit waar de calorieën vandaan komen. Te veel calorieën innemen, leidt tot een grotere kans op overgewicht”.

Dit klopt. Op grond van 12 onderzoeken concluderen Te Morenga et al. (2014) dat suikers geen specifiek dikmakend effect hebben maar dat gewichtstoename ontstaat wanneer er meer calorieën binnenkomen dan dat er worden verbruikt. Dit staat ook vermeld in het rapport van de WHO. Dat meldt foodwatch niet. Wel de stelling dat calorieën van suikerhoudende dranken niet kunnen worden vergeleken met de voedzame calorieën van andere voedingsmiddelen. Maar in hetzelfde filmpje zegt dezelfde wetenschapper ook: “Pas op met suikerhoudende dranken, want daar neem je snel te veel van”. Ook dit heeft foodwatch weggelaten.

Op onze websites communiceren wij de richtlijn ‘Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken’ op diverse plaatsen. Ook schrijven we: “De consumptie van voeding met een hoge energiedichtheid (veel vetten, suikers en weinig voedingsvezel) en het eten van grote porties verhoogt de inname van energie.” Daarnaast waarschuwen wij in onze publicaties: “Overconsumptie van suiker – net als overconsumptie van andere voedingsmiddelen – kan op den duur leiden tot overgewicht en daarmee samenhangende chronische ziekten.” Foodwatch noemt het niet.

Over suiker en mondgezondheid

Foodwatch schrijft op pagina 25:

Ook in een uitgebreide position paper zwakt wetenschapper 6 de rol van suiker bij tanderosie af (2016): “Bij tanderosie spelen andere factoren dan suiker een rol. De directe etsende werking van zuren veroorzaakt tanderosie (eventueel in combinatie met mechanische slijtage). Suiker in een waterige oplossing is neutraal: de zuurgraad ligt tussen 6 en 8. Aan zure voedingsmiddelen zoals frisdranken of vruchtendranken wordt vaak suiker toegevoegd om ze minder zuur te laten smaken. De toevoeging van suiker heeft echter geen invloed op de zuurgraad.

Hieruit blijkt dat foodwatch het verschil tussen tandcariës en tanderosie niet kent en bewust selectief citeert. Tanderosie ontstaat (anders dan tandcariës) niet door suiker, maar door directe zuren in de voeding. Tandcariës ontstaat doordat bacteriën in je mond, suikers (en zetmeel) omzetten in zuren.

Dit staat op diverse plekken correct in de genoemde position paper: “Bij tandcariës spelen twee factoren een belangrijke rol: 1) tandplaque met bacteriën en 2) suiker en (plakkend) zetmeel in de voeding.” en “Frequente inname van suikers is een risicofactor voor het ontstaan van cariës.” Foodwatch laat dit achterwege. 

Over suiker en verslaving

Een ander verwijt is dat wij communiceren dat suiker niet verslavend is. Volgens het campagnestuk is dat verkeerd en daarvoor citeert foodwatch één bron. Onze informatie dat suiker niet verslavend is volgt wetenschappelijke consensus, zoals verwoord in het consensus statement van NeuroFAST, een onafhankelijk samenwerkingsverband van elf Europese universiteiten en onderzoeksinstellingen, gefinancierd door de EU. Hoewel wij in onze communicatie overal refereren naar dit onafhankelijke rapport heeft foodwatch dit niet genoemd.

Over suiker en etikettering

Foodwatch verwijt ons dat suikers vaak worden aangeduid met ‘schuilnamen’, om de consument te misleiden. Dit is feitelijk onjuist. Volgens de Europese levensmiddelenwetgeving, die wordt gehandhaafd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, moet op een etiket van een levensmiddel de specifieke naam van het ingrediënt, additief of E-nummer genoemd worden. Fabrikanten kunnen dus niet zelf kiezen of ze ‘suiker’, ‘glucosesiroop’ of ‘sapconcentraat’ op een etiket zetten en kunnen dat niet zomaar weglaten. Bovendien wordt altijd ook de totale hoeveelheid suikers, ongeacht de naam op de verpakking of waar ze vandaan komen, wettelijk verplicht vermeld in de voedingswaardedeclaratie. Die Europese wetgeving wil juist dat de consument duidelijk wordt geïnformeerd over o.a. vetten, suikers en energetische waarde.  Ook dat verzuimt foodwatch te vermelden.

Foodwatch misleidt met het stuk consumenten en besmeurt wetenschappers door selectief en onvolledig te shoppen in uitspraken. In 2019 probeerde het tv-programma Rambam dit ook. Na een onafhankelijk onderzoek naar die uitzending heeft BNN-Vara excuses gemaakt voor deze - naar eigen zeggen - “journalistieke miskleun”. Paul Mesters (CEO) en Andries Olie (CSR manager) van Cosun Beet Company gaven onlangs een interview in VoedingNU over deze moderne heksenjacht op wetenschappers.

Er is nooit een geheim van gemaakt dat Cosun Beet Company Kenniscentrum suiker & voeding financiert. Wij willen goede voorlichting geven over suiker en de rol in het voedingspatroon. De communicatie is conform de consensus van de Nederlandse Gezondheidsraad en is inhoudelijk correct. Wetenschappelijk onderzoek dat wij financieren wordt altijd - ongeacht de uitkomst - gepubliceerd in peer-reviewed journals en staat transparant online vermeld. Kenniscentrum suiker & voeding staat, zoals bekend bij foodwatch, altijd open voor constructieve gesprekken om inhoudelijk in te gaan op de uitkomsten van het wetenschappelijk onderzoek dat KSV heeft geïnitieerd.

June 2020

Suiker Unie geïnterviewd voor VoedingNu: 'Foodwatch houdt moderne heksenjacht op wetenschappers'

Read more

Op VoedingNu is er een interview verschenen met Paul Mesters, directeur van Suiker Unie en Andries Olie, verantwoordelijk voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen bij Suiker Unie. Zij spraken met VoedingNu over de zorgwekkende trend dat steeds meer wetenschappers niet meer voor hun mening durven uit te komen. Ze luiden de noodklok over de manier waarop het publieke debat over suiker wordt gevoerd.

Aanleiding voor het interview, is een mail van Foodwatch aan de directeur van Kenniscentrum suiker & voeding dat gefinancierd wordt door Suiker Unie. Foodwatch vraagt het kenniscentrum inzicht te geven in de financiering van zijn samenwerkingsverbanden.

Integriteit

Mesters legt aan VoedingNu uit dat het in de publieke discussie en de media vaak niet meer gaat over de wetenschappelijke feiten rond suiker of koolhydraten, maar enkel over de afzender. Beide mannen zijn van mening dat het vooral gaat over de vergoedingen die de (voedings)industrie geeft aan wetenschappers en de onafhankelijkheid die daarbij in het geding is. Kenniscentrum suiker & voeding financiert verschillende wetenschappelijke onderzoeken, waarbij ze werken volgens alle gedragscodes die er zijn. Ze merken dat onderzoekers terughoudender geworden zijn om in opdracht van de suikersector uit te voeren.  ‘Wij vinden het eng worden als onderzoekers door deze negatief gecreëerde sfeer terughoudend worden in wat ze zouden willen zeggen of doen, uit angst publiekelijk besmeurd te worden.’

Discussie

Mesters en Olie geven beide aan dat discussie altijd goed is. Olie: ‘Kritiek op inhoudelijke zaken mag je natuurlijk altijd hebben, dat is prima. Maar als je de inhoud bij voorbaat negatief beoordeelt op de afzender dan is dat een slecht argument. Als wetenschappers de feiten niet meer publiekelijk durven te delen, omdat hij of zij op de persoon wordt aangevallen omdat er een opdracht van de industrie is aanvaard, dan maak je de discussie dood.’ Mesters vult hierbij aan dat ‘je niet te veel suiker moet eten. Wij zijn er ook niet om mensen maar zoveel mogelijk suiker te laten eten. Het gaat ons om de wetenschappelijke correctheid, niet om een promoverhaal.’  

Het hele artikel is te lezen op: https://www.voedingnu.nl/voedingscommunicatie/nieuws/2020/06/suiker-unie-foodwatch-houdt-moderne-heksenjacht-op-wetenschappers-10114352

July 2019

Reactie op Suikermaxdag van Foodwatch

Read more

Op 9 juli 2019 was het suikermaxdag voor kinderen in de leeftijd van 4 tot 8 jaar. Dit is de dag dat de je door de Wereldgezondheids-organisatie (WHO) aanbevolen maximum hoeveelheid vrije suikers voor een heel jaar al op hebt. Deze dag is in het leven geroepen door Foodwatch. 

Kenniscentrum suiker & voeding onderschrijft de noodzaak om overgewicht en de daaraan gerelateerde ziektes in Nederland terug te dringen. Daar hoort een verminderde calorie-inname, waaronder die uit suikers, bij. We zien echter dat er veel verwarring over de plek van suikers in onze voeding bestaat. Om die reden zetten wij een aantal feiten op een rij. Deze zijn gebaseerd op wetenschappelijke consensus.

De totale suikerinname in Nederland daalt, het aantal mensen met overgewicht is in dezelfde periode fors gestegen.

De eerste Voedselconsumptiepeiling (VCP) uit 1987 liet zien dat Nederlanders in totaal gemiddeld 128 gram suikers per dag aten, in de periode 2012-2016 (laatste VCP) was dit 110 gram per dag, aldus het RIVM1. Dit zijn alle suikers samen: toegevoegde én de van nature aanwezige. In diezelfde periode is het aantal mensen met overgewicht fors gestegen. In 1981 had 33% van de Nederlandse bevolking overgewicht, in 2018 was dit 50%, aldus het CBS2.

Hoeveel ‘vrije suikers’ eten we nu eigenlijk? 

Vrije suikers zijn alle suikers die toegevoegd zijn door de producent of consument alsook suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen, vruchtensappen en vruchtenconcentraat. Van de 110 gram totale suikers die Nederlanders gemiddeld per dag eten volgens de VCP 2012-2016, komt 68 gram uit vrije suikers (17 suikerklontjes). Dat is 12,8% van de totale dagelijkse energie-inname (en%)1. De rest van de suikers komt van de overige nature aanwezige suikers, zoals in fruit, groente en zuivelproducten. 

Wat zijn precies de richtlijnen?

Foodwatch haalt in haar communicatie de kwantitatieve aanbevelingen (<10 energieprocent vrije suikers) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aan. Volgens de aanbeveling van de WHO mag een volwassen vrouw per dag 50 gram (12,5 suikerklontjes) aan vrije suikers binnen krijgen, een volwassen man mag iets meer, namelijk 60 gram (15 suikerklontjes).

Echter, de kwantitatieve richtlijnen van de WHO zijn enkel gebaseerd op het verband tussen suikers en tandcariës, niet op het verband tussen suikers en overgewicht. Daarnaast is in het WHO-rapport te lezen dat de kwantitatieve richtlijn van <10 energieprocent vrije suikers gebaseerd is op een ‘matige’ bewijslast. In Nederland hebben we geen grenswaarden voor de hoeveelheid suiker in de voeding3. Voedingsadviezen zijn in Nederland gebaseerd op de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad4. Zij adviseren alleen om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken5. De Europese voedselautoriteit EFSA is momenteel in het proces om te komen tot een advies voor een maximale hoeveelheid totale, toegevoegde en/of vrije suikers in onze voeding, die gebaseerd is op gedegen wetenschappelijk onderzoek. Dit advies wordt begin 2020 verwacht6.

Waarom zit suiker in producten waarin consumenten het niet verwachten? 

Eerder liet Foodwatch weten dat uit hun onderzoek bleek dat aan meer dan de helft van de producten in supermarkten suikers worden toegevoegd. De reden waarom suikers in producten zitten, is omdat ze een functie hebben in voedingsmiddelen. Ze dragen bij aan bijvoorbeeld houdbaarheid, kleur, structuur en volume van producten. Een kleine hoeveelheid suikers weet de basissmaken zuur, zoet en bitter in sommige producten in balans te brengen. 

Deze ‘verborgen suikers’ dragen maar weinig bij aan de totale energie inname, volgens onderzoek van Wageningen University op basis van de gegevens uit de Voedselconsumptiepeiling 2007-2010 (VCP) van het RIVM. Hierbij keken ze naar de inname van alle mono- en disachariden die worden toegevoegd aan hartige voedingsmiddelen waarvan de consument het niet verwacht, zoals bijvoorbeeld in soepen, vlees, kant-en-klaarmaaltijden, groente en sauzen. Uit de resultaten blijkt dat verborgen suikers gemiddeld minder dan 1% (0,7%) van de totale hoeveelheid calorieën leveren. Per dag is dit gemiddeld 4,1 gram. Dat is de hoeveelheid van één suikerklontje7.

Ons standpunt

Kenniscentrum suiker & voeding (KSV) is van mening dat het debat over diverse voedingsstoffen moet worden gevoerd in perspectief van het totale voedingspatroon. In het kader van overgewicht en obesitas tellen alle calorieën mee, ook die van suiker. Overconsumptie is daarbij niet goed. Voor de preventie van overgewicht is een lage inname van suikerhoudende dranken wel van belang. KSV baseert zijn communicatie op wetenschappelijke feiten, op richtlijnen van onafhankelijke adviesorganen zoals die van de Gezondheidsraad, het Voedingscentrum en de EFSA. Er wordt samen gewerkt met een onafhankelijk Wetenschappelijke Raad die verantwoordelijk is voor de inhoud en het beleid van de wetenschappelijke activiteiten en de communicatie. 

Bronnen

  1.  Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (2018). Voedselconsumptiepeiling 2012-2016. www.wateetnederland.nl
  2.  Centraal Bureau voor de Statistiek. Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf 1981 (2019).
  3.  https://www.voedingscentrum.nl/nl/nieuws/who-komt-met-nieuwe-richtlijnen-vrije-suikers.aspx 
  4.  Gezondheidsraad. Richtlijnen Goede Voeding. (2015).
  5.  Gezondheidsraad. Achtergronddocument: Dranken met toegevoegd suiker. (2015).
  6.  EFSA. EFSA to give advice on the intake of sugar added to food. https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/170323-0 
  7.  Sluik, D., Feskens, E. J. M. & Hartemink, R. Consumptie van ‘verborgen suikers’ in Nederland - Resultaten uit de Nederlandse Voedselconsumptiepeiling 2007-2010. (2016).
May 2019

Reactie op “Nationale Suiker Challenge 2019” van het Diabetes Fonds

Read more

Vanaf 3 juni 2019 begint het Diabetes Fonds met de Nationale Suiker Challenge. Hierbij nodigen ze mensen uit om mee te doen met the challenge om 7 dagen lang geen toegevoegde suikers te eten en drinken.

Wij onderschrijven de noodzaak om overgewicht en diabetes in Nederland terug te dringen. Daar hoort een verminderde calorie-inname, waaronder die uit suikers, bij. We zien echter dat er veel verwarring over suiker bestaat. Om die reden zetten wij een aantal feiten op een rij. Deze zijn gebaseerd op de wetenschappelijke consensus.

De totale suikerinname in Nederland daalt, het aantal mensen met overgewicht is in dezelfde periode fors gestegen.

De eerste Voedselconsumptiepeiling (VCP) liet zien dat Nederlanders in totaal gemiddeld 128 gram suikers per dag aten in 1987, in de periode 2012-2016 (laatste VCP) was dit 110 gram per dag, aldus het RIVM1. Dit zijn alle suikers samen: toegevoegde én de van nature aanwezige. In diezelfde periode is het aantal mensen met overgewicht fors gestegen. In 1981 had 33% van de Nederlandse bevolking overgewicht, in 2015 was dit 50%, aldus het CBS2.

Hoeveel ‘toegevoegde suikers’ eten we nu eigenlijk?

Van de 110 gram totale suikers die Nederlanders gemiddeld eten volgens de VCP 2012-2016, komt 60 gram uit toegevoegde suikers. Dat is 11.3% van de totale dagelijkse energie-inname (en%)1. De rest van de suikers komt van de nature aanwezige suikers, zoals in fruit, groente en zuivelproducten.

Wat zijn precies de richtlijnen?

Het Diabetes Fonds beweert in haar communicatie over suiker dat we in Nederland te veel suiker eten en dit kan leiden tot overgewicht. Hierbij worden steeds de kwantitatieve aanbevelingen (<10 energieprocent vrije suikers) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aangehaald. Volgens de aanbeveling van de WHO mag een volwassen vrouw per dag 50 gram (12,5 suikerklontjes) aan vrije suikers* binnen krijgen, een volwassen man mag iets meer, namelijk 60 gram (15 suikerklontjes).

Echter, de kwantitatieve richtlijnen zijn gebaseerd op het verband tussen suikers en tandcariës, niet op het verband tussen suikers en overgewicht. Bovendien is in het WHO-rapport te lezen dat de kwantitatieve richtlijn van <10 energieprocent vrije suikers gebaseerd is op matig bewijs. In Nederland hebben we geen grenswaarden voor de hoeveelheid suiker in de voeding3. Voedingsadviezen zijn in Nederland gebaseerd op de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad4. Zij adviseren alleen om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken8.

* Vrije suikers zijn alle suikers die toegevoegd zijn door de producent of consument alsook suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen, vruchtensappen en vruchtenconcentraat. Volgens de VCP 2012-2016 consumeren Nederlanders dagelijks 68 gram vrije suikers. Dit staat gelijk aan 17 suikerklontjes.

Meer informatie over de consumptie van toegevoegde suikers in Nederland, bekijk deze factsheet.

Minder suiker betekent niet altijd minder calorieën

Suiker is een bulkvormer in vaste producten9. Haal je suiker eruit, dan zal er dus iets anders voor in de plaats moeten komen. In vaste voedingsmiddelen wordt suiker echter vaak vervangen door zetmeel of vet. Suiker bevat, net als alle andere koolhydraten, 4 kcal per gram. Vetten bevatten 9 kcal per gram.

Suiker is geen specifieke risicofactor voor het ontwikkelen van diabetes

De focus op suiker in relatie met diabetes type 2 is een nogal grove versimpeling van het probleem. Diabetes type 2 wordt niet veroorzaakt door suiker per se. Wel kan het gebruik van veel suiker (net als de andere energieleverende voedingsstoffen) bijdragen aan overgewicht, een belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van diabetes type 2. Daarnaast leidt consumptie van vloeibare suikers (frisdrank en vruchtensap) gemakkelijk tot overconsumptie (ze verzadigen namelijk minder dan vaste suikers of andere vaste calorieën), hetgeen overgewicht veroorzaakt5,7. Om die reden adviseert de Gezondheidsraad om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken4,8.

Meer informatie over suiker en diabetes, bekijk deze factsheet.

Consumenten overschatten de caloriereductie in producten

Bij de Suiker Challenge van het Diabetes Fonds gaat het niet om het beperken van de totale suikerinname, maar vooral om de toegevoegde suikers die in producten zitten die door voedselproducenten worden gemaakt. Verschillende fabrikanten brengen producten op de markt met een gereduceerde hoeveelheid suiker. Hierbij gaat het om het verminderen van de hoeveelheid suiker in het product, het niet toevoegen van suiker of het product helemaal suikervrij maken. Voedingskundig gezien levert dit lang niet altijd winst op. In veel gevallen gaat de suikerreductie niet gepaard met een reductie in de hoeveelheid kilocalorieën per gelijke portie.

Uit een enquête bij Nederlanders van 18 jaar en ouder, representatief naar geslacht, leeftijd en opleidingsniveau, van onderzoeksbureau Ruigrok NetPanel in opdracht van Kenniscentrum suiker & voeding, bleek dat consumenten de caloriereductie overschatten in producten die in suiker gereduceerd zijn10. Uit het onderzoek van Ruigrok bleek dat de helft van de Nederlanders verwacht dat ‘vaste producten’ die 30 tot 35% minder suiker bevatten dan hun gewone of vergelijkbare varianten, ook een evenredige caloriereductie hebben (e.g. biscuits, ontbijtrepen, winegums, muesli). In de praktijk is dat niet altijd het geval, zo bevat een suikervrije mayonaise 20.5% meer calorieën dan de gewone variant. Terwijl consumenten bij het kopen of eten van producten met name letten op de hoeveelheid (toegevoegde) suikers en minder vaak op de hoeveelheid calorieën, zoals ook bleek uit het Ruigrok onderzoek. Dit is ten gevolge van de negatieve, vaak onjuiste berichtgeving over suiker in de media.

Op de site van het Diabetes Fonds wordt als kijk-tip de documentaire ‘That Sugar Film’ gegeven, waarin een Australische acteur twee maanden lang op een suikerrijk voedingspatroon leeft. Als Kenniscentrum Suiker & Voeding, hebben wij hierover een reactie geplaatst, deze kan je hier lezen.

Ons standpunt

Kenniscentrum suiker & voeding is van mening dat het debat over diverse voedingsstoffen moet worden gevoerd in perspectief van het totale voedingspatroon. De discussie over suiker moet gevoerd worden op basis van wetenschappelijke feiten. In het kader van overgewicht en obesitas tellen alle calorieën mee, ook die van suiker. Overconsumptie is daarbij niet goed. Diabetes type 2 wordt niet veroorzaakt door consumptie van suiker, maar hoofdzakelijk door overgewicht. Voor de preventie van overgewicht en diabetes type 2 is een lage inname van suikerhoudende dranken wel van belang.

Bronnen

  1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (2018). Voedselconsumptiepeiling 2012-2016. wateetnederland.nl
  2. Centraal Bureau voor de Statistiek. Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf 1981 (2019).
  3. https://www.voedingscentrum.nl/nl/nieuws/who-komt-met-nieuwe-richtlijnen-vrije-suikers.aspx
  4. Richtlijnen Goede Voeding. (2015).
  5. Diabetes Fonds. Fabels en misverstanden over diabetes. (2015). at https://www.diabetesfonds.nl/over-diabetes/diabetes-in-het-algemeen/fabels-en-misverstanden-over-diabetes
  6. Franz, M. J. et al. The Evidence for Medical Nutrition Therapy for Type 1 and Type 2 Diabetes in Adults. Am. Diet. Assoc. 110, 1852–1889 (2010).
  7. https://www.diabetesfonds.nl/minder-suiker/suiker-challenge/een-gezonde-leefstijl-kan-diabetes-type-2-voorkomen-en-omkeren
  8. Achtergronddocument: Dranken met toegevoegd suiker. (2015).
  9. Clemens, R.A. et al. Functionality of Sugars in Foods and Health. Rev. Food Sci. Food Saf. 15, 433–470 (2016).
  10. Ruigrok Netpanel in opdracht van Kenniscentrum suiker & voeding. Suiker gereduceerde producten. Een kwantitatief onderzoek onder Nederlandse consumenten (2019).